25 ปีประกันสังคม เสนอต้องเป็นอิสระ

20150831_095517

เครือข่ายประกันสังคมคนทำงาน จัดครบรอบ 25 ปีประกันสังคม ยื่น 2 ข้อเสนอปฏิรูปประกันสังคมเป็นองค์กรอิสระ

เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม 2558 ห้องจอมพลป.พิบูลสงคราม กระทรวงแรงงาน ดินแดง กทม. เครือข่ายประกันสังคมคนทำงาน(คปค.)ได้จัดเวทีสมัชชา ปฏิรูปประกันสังคม “25ปีประกันสังคมต้องเป็นอิสระ”

นายมนัส โกศล ประธานเครือข่ายประกันสังคมคนทำงาน (คปค.) กล่าวหลักการเหตุผลว่า เนื่องในโอกาสครบรอบ 25 ปี ประกันสังคมในวาระของการปฏิรูปประเทศ รัฐบาลควรมีการปฏิรูปประกันสังคมให้เป็นองค์กรอิสระ ในนามเครือข่ายผู้ประกันสังคมคนทำงานกว่า10 องค์กร จึงขอเรียกร้องรัฐบาลชุดปัจจุบัน ให้ความสำคัญกับการปฏิรูปประกันสังคมให้เป็นอิสระ โดยยึดหลัก 4 ประการ ดังนี้

  1. หลักความครอบคลุม เพื่อให้เป็นระบบที่คุ้มครองคนทำงานที่มีรายได้ทุกคน
  2. หลักความเป็นอิสระและบูรณาการ โดยให้กองทุนประกันสังคม ยกฐานะเป็นองค์กรนิติบุคคลของรัฐภายใต้การกำกับดูแลของนายกรัฐมนตรี
  3. หลักความโปร่งใสและมีส่วนร่วมของผู้ประกันตน โดยมีระบบการตรวจสอบประสิทธิภาพ ประสิทธิผลการบริหารจัดการกองทุน และการมีส่วนร่วมของผู้ประกันตนในคณะกรรมการกองทุนฯ
  4. หลักยืดหยุ่น เป็นธรรม เพื่อให้การบริหาร การพัฒนาชุดสิทธิประโยชน์ การกำหนดอัตราการจ่ายเงินสมทบ และอื่นๆ ให้สอดคล้องกับสภาวะเศรษฐกิจและสังคม มีความเท่าเทียมและเป็นธรรมสำหรับผู้ประกันตนทุกกลุ่ม เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดของผู้ประกันตน

เร่งตราพระราชบัญญัติประกันสังคมอิสระ ภายใต้การกำกับของรัฐ โดยยึดหลักการ “ความเป็นอิสระ”

เพื่อให้มีผู้บริหารเป็นมืออาชีพในการบริหารจัดการกองทุนให้มีความเจริญเติบโต ด้วยขณะนี้การประกันสังคมได้มีการขยายการคุ้มครองคนทำงานทุกกลุ่มมากขึ้น ทั้งเงินกองทุนที่ต้องบริหารจัดการด้านสิทธิสวัสดิการเพื่อให้เกิดความครอบคลุมภายใต้ปัจจุบันเงินกองทุนบริหารจัดการ 1.3 ล้านล้านบาท ที่ต้องมีการจัดการที่โปร่งใส ตรวจสอบได้

20150831_095347

ด้าน นายนคร ศิลปอาชา ปลัดกระทรวงแรงงาน กล่าว่า คณะปฏิวัติ ฉบับที่103 ได้ประกาศให้มีการจัดสวัสดิการ การดูแลด้านสุขภาพ และหลังจากนั้นปี 2533 ก็มีการนำคำประกาศดังกล่าวมาปรับเป็นกฎหมายประกันสังคม ซึ่งปัจจุบันกองทุนประกันสังคมกลายเป็นกองทุนขนาดใหญ่มีเงินกว่า 1.3 ล้านล้านบาท ของประเทศ ภายใต้การบริหารจัดการของสำนักงานประกันสังคม ซึ่งจากการที่ผุ้ใช้แรงงานเสนอตนเห็นด้วยที่จะมีการมีมืออาชีพมาบริหารจัดการกองทุนประกันสังคม ซึ่งกระทรวงมีแนวคิดการปรับตัวเรื่องการบริหารจัดการอยู่บ้าง ทั้งการลงทุนที่มีการตั้งคณะกรรมการตรวจสอบเพื่อให้เกิดความโปร่งใส พร้อมกับมีการเปิดเผยข้อมูลให้สาธารณชนได้รับรู้ และเรื่องการบริการกำหนดว่าต้องมีการสำรวจความพึงพอใจของผู้ประกันตนซึ่งทำกันอย่างสม่ำเสมอ ผ่านทางเว็บไซต์สำนักงานประกันสังคม และมีการแก้ไขเพิ่มเติมในพระราชบัญญัติประกันสังคม ฉบับใหม่ที่กำลังจะประกาศบังคับใช้ โดยกฎหมายกำหนดให้มีการเลือกตั้งคณะกรรมการประกันสังคม(บอร์ดสปส.) คนที่ได้รับการเลือกตั้งต้องแสดงบัญชีทรัพย์สิน ตั้งให้มีคณะกรรมการตรวจสอบการทำงานการบริหารจัดการต้องโปร่งใส มีการแถลงข่าวรายงานผลงานให้สาธารณชนรับรู้เรื่องการดำเนินงานการลงทุนให้สาธารณชนรับทราบ ซึ่งได้มีการนำข้อมูลเสนอให้คณะรัฐมนตรีได้รับทราบข้อมูลเป็นครั้งแรก ถึงการลงทุนที่สร้างผลกำไรให้กับกองทุนกว่า 4 แสนล้าน

จากนั้นได้มีการยื่นหนังสือถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน เนื่องในงานสมัชชาปฏิรูปประกันสังคม “25 ปี ประกันสังคม ต้องเป็นอิสระ” โดยเครือข่ายฯขอเรียกร้องให้ประกันสังคมสู่ความเป็นอิสระมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายและแนวร่วม ดังนี้  20150831_142931

1. เร่งปฏิรูปประกันสังคมให้มีความเป็นอิสระ โดยยึดหลักการ 4 ประการ ได้แก่  ความครอบคลุม ความอิสระและบูรณาการ โปร่งใสและมีส่วนร่วม และ ความยืดหยุ่นและเป็นธรรม

2. เร่งตราพระราชบัญญัติประกันสังคม ให้เป็นองค์กรอิสระภายใต้การกำกับของรัฐ ที่ไม่ใช่ ส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจ โดยพิจารณาหลักการและสาระสำคัญของร่างพระราชบัญญัติประกันสังคมคนทำงาน เป็นกรอบเนื้อหาในการตราพระราชบัญญัติฯ

ต่อมาได้มีการจัดเสวนา “ความเป็นอิสระกองทุนประกันสังคม:อิสระแบบไหน?

นายมนัส โกศล กล่าวว่า ทำไมแรงงานยังเรียกร้องทุกรัฐบาลให้สำนักงานประกันสังคมเป็นองค์กรอิสระ ในระบบองค์กรอิสระเป็นในแนวทาง ไหนซึ่งมีตัวอย่างหลายองค์กร เช่นโรงพยาบาลบ้านแพ้ว สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) การเป็นองค์กรอิสระ ตอนนี้ก็มีหลายองค์กรที่ออกมาเป็นอิสระอาจเป็นช่องทางการตรากฎหมายเหมือนกับคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย (คปก.)ก็ได้

พระราชบัญญัติประกันสังคมฉบับใหม่นี้ มีการให้สิทธิใหม่คือการเลือกตั้งตัวแทนผู้ประกันตนเข้ามาเป็นบอร์ดสปส. ความเป็นตัวแทนเดิมที่มาจากการเลือกของตัวแทนสหภาพแรงงาน แต่กฏหมายใหม่เป็นการเลือกตั้งจากผู้ประกันตน

การเสียโอกาสในการจัดการสิทธิประโยชน์ให้กับผู้ประกันตนจากการบริหารจัดการที่บอร์ดประกันสังคมไม่มีอำนาจในการบริหารจัดการจริง ปัญหาการขยายการจัดเก็บเงินสมทบประกันสังคมที่มีเพดาลในการจัดเก็บที่จั้นต่ำ 1600 บาทสูงสุด 15000 บาท ทำให้ผู้ประกันตนเสียสิทธิในการที่จะได้รับสวัสดิการที่ดีเพิ่มขึ้น เช่นกรณีบำนาญชราภาพ หรือกองทุนได้รับเงินสมทบที่เพิ่มมากขึ้น

 

การเป็นองค์กรอิสระของประกันสังคม เป็นการออกจากการบริหารรัฐไม่ใช่การที่จะออกจากรัฐมาเป็นองค์กรเอกชน การที่ตนอยู่ในประวัติศาสตร์มาจึงรู้ว่าประกันสังคมได้มาจากการเรียกร้องไม่ใช่การได้มาจากรัฐจัดให้ และการเพิ่มสิทธิแต่ละครั้งก็มาจากการเรียกร้องไม่ใช่การได้มาโดยรัฐ และเห็นการบริหารจัดการที่ยึดติดกับอำนาจรัฐมากกว่าที่จะเป็นการบริหารของผู้ประกันตน ที่เป็นผู้ได้รับผลประโยชน์ การเจ็บป่วยผู้ประกันตนก็ตายระหว่างทางเพราะขาดระบบการส่งต่อที่มีคุณภาพ

ขณะนี้มีสิทธิประโยชน์รวม 7 กรณี 4 กรณี เจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพพลภาพ ตายจ่ายสมทบร้อยละ 1.5 ผู้จ่ายสมทบคือลูกจ้าง นายจ้าง และรัฐสามส่วนเท่ากัน เพิ่ม 2 กรณี สงเคราะห์บุตร ชราภาพ รัฐบาลจ่ายร้อยละ 1 ลูกจ้างจ่ายร้อยละ 3 กรณีชราภาพเมื่อผูประกันตนได้รับสิทธิชราภาพถึงทราบว่าลูกจ้างกับนายจ้างเป็นผู้สมทบเพียงสองฝ่ายรัฐบาลยังไม่สมทบกรณีนี้ ที่เหลือเป็นว่างงาน นี่เป็นการแบ่งเงินในการบริหารจัดการของสำนักงานประกันสังคม ซึ่งข้อเรียกร้องวันแรงงานได้มีการบรรจุเรียกร้องให้ประกันสังคมเป็นองค์กรอิสระ ผู้ประกันตนมองว่าทำอย่างไรให้มีสิทธิประโยชน์เท่าเทียมกัน

นายแพทย์ สุชัย  หยองอนุกูล กรรมการสภานายจ้างแห่งประเทศไทย เสนอว่า เมื่อกองทุนประกันสังคมเป็นเงินของผู้ประกันตน การที่รัฐนำเงินของผู้ประกันตนไปลงทุนโดยที่ไม่ทำให้ผู้ประกันตนรับรู้ว่านำเงินไปทำอะไร การที่มีการตั้งกองทุนประกันสังคมขึ้นนายจ้างได้สมทบเงินส่วนหนึ่งเพื่อจ่ายเป็นสิทธิประโยนช์ โดยคาดหวังว่าลูกจ้างจะได้รับการดูแลที่ดี

กรณีชราภาพเมื่อมีการจ่ายสิทธิประโยชน์แล้วหากว่าการจัดการไม่ดีเงินในกองทุนก็อาจมีปัญหาเป็นเรื่องการบริหารจัดการ ซึ่งสำนักงานประกันสังคมใช้ระบบแบบไตรภาคีในการบริหารจัดการซึ่งประกอบด้วยตัวแทนฝ่ายนายจ้าง ฝ่ายลูกจ้าง และรัฐ แต่ว่าการจัดการอำนาจยังอยู่ในมือของภาครัฐ

แต่ตนมองว่า การเป็นองค์กรอิสระอย่างเดียวคงไม่พอต้องมีการบริหารจัดการอย่างมีประสิทธิภาพด้วย การจะยืดระบบการเกษียณอายุออกไปเพื่อการยืดการใช้สิทธิของผู้ประกันตนในฐานะนายจ้างคงไม่เห็นด้วย คิดว่าต้องจัดการเพื่อสวัสดิการให้ลูกจ้าง หากความเป็นอิสระทำให้เกิดประสิทธิภาพควรออกมาเป็นองค์กรอิสระ และการลงทุนต้องหาคนที่มีฝีมือมาบริหารตำแหน่ง เลขาธิการต้องมีฝีมือจริงซึ่งต้องหามาให้ได้

นายโกวิทย์ สัจจวิเศษ รองเลขาธิการสำนักงานประกันสังคมกล่าวว่า ความเป็นอิสระก็มีปัญหา เช่นกัน หากจะมีการเสนอให้สำนักงานประกันสังคมอิสระ คิดว่าต้องดูว่าเป็นองค์กรอิสระแบบไหน เพราะก็เห็นความเป็นอิสระหลายองค์กรรวมทั้งองค์การมหาชนด้วย พระราชบัญญัติประกันสังคมมีการเขียนที่ชัดมากขึ้น ว่าบอร์ดประกันสังคมมีตัวแทนนายจ้าง ลูกจ้าง และภาครัฐ แต่กฎหมายใหม่เป็นบอร์ดประกันสังคมมาจากผู้ประกันตน และนายจ้าง บอร์ดต้องแจงบัญชีทรัพย์สินต่อคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ(ปปช.) และเปิดเผยต่อหน้าหนังสือพิมพ์ด้วย ใครว่าบอร์ดประกันสังคมมีอำนาจ เพราะการอนุมัติเงิน การเพิ่มสิทธิประกันสังคมมาจากบอร์ดทุกครั้ง บอร์ดจะต้องอนุมัติไม่เช่นนั้นจะไม่สามารถบริหารจัดการได้ ให้มีคณะกรรมการแพทย์ที่มาจากผู้ประกันตนด้วย การจะแทรกแซงหรือไม่อยู่ที่กฎหมาย บอร์ดมาจากการเลือกตััง และที่ปรึกษามาจากคณะกรรมการประกันสังคม

การจัดการเงินประกันสังคมหากไม่โปร่งใส เพราะอยู่ภายใต้ข้าราชการไม่จริงเพราะว่าเงินเดือนของข้าราชการมาจากเงินภาษีไม่เกี่ยวกับเงินสำนักงานประกันสังคม การที่บริหารมีกรรตรวจสอบการใช้เงินประกันสังคม และข้าราชการก็โดนตรวจสอบอยู่ ประกันสังคมจึงเป็นอิสระอยู่แล้ว และหากถามตนว่าต้องการอิสระอะไรต้องการอิสระจากอำนาจการแทรกแซงทางการเมือง การเป็นองค์กรอิสระเงินเดือนต้องเพิ่มขึ้น อิสระที่เรียกร้องคืออะไร เพราะค่าจ้างคนทำงานต้องมาจากเงินกองทุน การลงทุนเพื่อให้เงินงอกงามเป็นเงินที่มาลงทุนและมีกำไรได้ผลประโยชน์ 4 แสนล้าน ซึ่งผู้ที่ดูแลการลงทุน เห็นด้วยที่จะเอามืออาชีพมาบริหาร ไม่เกินเดือนเมษายน2559 จะมีการเลือกตัังบอร์ดประกันสังคมชุดใหม่หน้าตาบอร์ดจะเป็นอย่างไรก็อยู่ที่ผู้ประกันตน

นางสาวสารี อ๋องสมหวัง ประธานคณะกรรมาธิการปฏิรูปการคุ้มครองผู้บริโภคกล่าวว่า ตนในฐานะผู้ประกันตนมนกว่า 20ปี มองว่า 25 ปีประกันสังคมมีการปรับปรุ่งด้านสิทธิประโยชน์น้อยมาก การเป็นอิสระต้องเป็นอิสระด้ารการบริหารจัดการ ปลอดจากการเมือง และการควบคุมโดยรัฐ ต้องทำให้เกิดการปฏิรูปประกันสังคม คือต้องมีสัดส่วนของผู้ประกันตนมากกว่า นายจ้างรองลงมา เพราะว่าเงินที่ได้มาเป็นการจัดสวัสดิการให้กับผู้ประกันตน การออกแบบของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ที่มีเครือข่าย 9 ด้าน เป็นตัวแทนในการบริหาร และมีกลไกการเปิดโป่งการบริหารจัดการหากมีการจะนำเงินไปลงทุน จึงควรเป็นอิสระที่มีความหมาย และกฎหมายต้องมีการขจัดความัหลื่อมล้ำ และผู้ประกันตนยังอยู่ในการจ่ายเงินสมทบเรื่องสุขภาพเพียงกลุ่มเดียวเพราะกลุ่มอื่นๆไม่มีใครจรายเงินซื้อเรื่องสุขภาพแล้ว และต้องมีการแก้ไขกฎหมายกองทุนการออมแห่งชาติ(กอช.)ที่ต้องเปิดช่องให้ผู้ประกันตนเข้ามาออมเงินเพื่อบำนาญด้วยอีกช่องทาง ไม่ใช่ปิดช่องทางให้ผู้ประกันตนไม่สามารถเข้าได้ จะทำอย่างไรให้มีระบบบำนาญ ซึ่งเป็นระบบพื้นฐานที่ทุกคนนังไม่มี การออมยังไม่มี กอช.ต้องมีการเปิดช่องทางให้ทุกคนสามารถเข้าระบบเพื่อการจัดสวัสดิการสร้างหลักประกันให้กับทุกคน

ความเป็นอิสระต้องมีกลไกจัดการให้ชัดเจน ต้องจัดระบบประกันสุขภาพใหม่โดยรัฐจ่ายเหมือนกับคนทุกคน มีสิทธิเท่ากับประชาชนกลุ่มอื่นๆที่ไดัรับสวัสดิการตรงนั้น และนำเงินไปจัดการสวัสดิการอื่นๆให้กับผู้ประกันตนแทน

นายแพทย์ สุรเดช วลีอิทธิกุล ผู้ตรวจราชการกระทรวงแรงงานกล่าวว่า ความเป็นอิสระ ต้องการแบบไหน หากต้องการที่จะมีการสรรรหาเลขาธิการสำนักงานประกันสังคม จากภายนอกก็จะต้องออกจากระบบข้าราชการเพราะหากเลขาฯเป็นข้าราชการการสั่งการความรับผิดชอบต่างกัน หากว่ามีเลขาจากคนนอกอาจเกิดปัญหาในระบบสั่งการได้ การอิสระต้องอิสระทั้งทางกาย ต้องเป็นอิสระทางใจ อิสระทางความคิดด้วย คือต้องออกไปทั้งหมด การทำงานต้องทำเพื่อประชาชน เพราะมีการออกไปแต่ยังทำงานเหมือนเดิม

การลงทุนต้องมีความมั่นคง และความมั่นคงจะไม่เป็นประโยชน์เลยหากผู้ประกันตนไม่ได้รับความมั่นคงทางด้านสิทธิประโยชน์ไม่มีการปรับเพิ่ม เรื่องการทำงานอย่างมีส่วนร่วม และคิดว่าการทำงานต้องการมีธรรมาภิบาล และต้องการที่จะให้ผู้ประกันตนมีส่วนร่วม และต้องการที่จะให้เป็นอิสระ แต่จะอิสระอย่างไร ของแต่ละคนอาจมองเรื่องอิสระต่างกัน จึงคิดว่าควรดูว่าจะอิสระอย่างไร

นักสื่อสารแรงงาน รายงาน