สหภาพเด็นโซ่ จัดความรู้สหภาพแรงงาน E-union/สหภาพแรงงานยุค 4.0 


สหภาพแรงงานเด็นโซ่ ประเทศไทยจัดอบรมกรรมการ หวังเรียนรู้สหภาพแรงงาน E-union สหภาพแรงงานยุค 4.0 ก่อนวางแผนยื่นข้อเรียกร้องปรับสภาพการจ้าง  

เมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2560 ที่รอยัล เจมส์ รีสอร์ท จังหวัดนครปฐม โดยมีนายวิชัย นราไพบูลย์ ผู้จัดการพิพิธภัณฑ์แรงงานไทย มาบรรยายเรื่อง สหภาพแรงงานยุคE-Union -สหภาพแรงงาน 4.0

นายวิชัย กล่าวว่า ปัจจุบันใครก็พูดถึงยุค 4.0 ทั้งสื่อต่างๆก็มีการเสนอออกทาจำนวนมาก แต่หากกล่าวถึงThailand 4.0 เป็นนโยบายของรัฐบาล ที่มีการพัฒนาฝีมือแรงงาน เพื่อการนำไปสู่ค่าแรงตามฝีมือแรงงาน ภายใต้ค่าจ้างที่ต่ำ และฝีมือแรงงานที่ยังไม่ตอบสนองยุคสมัย และกำลังแรงงานกำลังเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ

ระบบสหภาพแรงงานนั้น เกิดขึ้นท่ามกลางความทุกข์ยากของคนงานที่ทำงาน และมีการเอาเปรียบขูดรีดเดือดร้อนเหนื่อยยากร่วมกันจำนวนมาก ทำให้เกิดสำนึกร่วมในการรวมตัวเพื่อต่อรองให้เกิดสวัสดิการค่าจ้างที่เท่าเทียม มีการดูแลเรื่องสิทธิเสรีภาพ มีการรวมตัวกันต่อสู้ทั่วโลกจนเกิดระบบสามแปดขึ้นประกอบด้วย 8 ชั่วโมงเพื่อการพักผ่อน 8 ชั่วโมงเพื่อการเรียน และ8ชั่วโมงเพื่อการศึกษา ผลจากการเรียกร้องเกิดสิทธิและสวัสดิการมากมาย เกิดสิทธิสตรี เกิดการเฉลิมฉลอง 8 มีนา วันสตรีสากล เกิดวันกรรมกรสากล มีการรวมตัวกันระดับสากล และต่อมาความแตกแยกของขบวนการแรงงานเป็นสหภาพแรงงานแบบประเทศใครประเทศมัน โดยมองเพียงภายในโรงงาน โดยลืมไปว่า ทุนมีการย้ายฐานการผลิตไปทั่วโลก และขบวนการแรงงานเริ่มที่จะมีการทำงานด้านการประสานงานรวมกลุ่มกันข้ามกิจการอย่างอินดัสตรีออล เป็นการรวมสหภาพแรงงานจากอุตสาหกรรมต่างๆไม่ว่าจะเป็นสิ่งทอ เครื่องใช้ไฟฟ้า ยานยนต์ ปิโตรเลียม โลหะ ฯลฯ เพื่อให้ขบวนการแรงงานมีการรวมตัวกันต่อรองระดับโลก และระดับประเทศ เป็นแนวการทำงานภายใต้ยุคอุตสาหกรรมที่เปลี่ยนไป ซึ่งถือว่าเป็นความพยายาม

จากสหภาพแรงงานยุคแรกเป็นยุคอุดมการณ์ทางชนชั้น มายุคที่สองยุคสวัสดิการใครต่อรองได้สู้กันในสถานประกอบการ ระดับประเทศใครประเทศมัน และยุคที่สามมีแนวคิดการรวมตัวข้ามอุตสาหกรรม และยุค4.0 อนาคตสหภาพแรงงานจะรวมตัวกันอย่างไร เมื่อการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีใหม่ที่ใช้ระบบเทคโนโลยีไร้สายในการควบคุมการผลิตแล้วคนอยู่ตรงไหน สหภาพแรงงานการรวมตัวรูปแบบไหนที่เหมาะสม

การพัฒนาอุตสาหกรรมตั้งแต่ยุคแรก1.0 เป็นการทำงานด้านเกษตรกรรม ยุค 2.0 เป็นการเริ่มต้นการพัฒนาอุตสาหกรรมไอน้ำ น้ำทัน การเคลื่อนย้ายระบบการพัฒนา ระบบการขนส่งมีเครื่องจักร การเดินทางขนส่ง มาจนอุตสาหกรรม3.0 การพัฒนาเทคโนโลยีระบบเครื่องจักรกลมากขึ้น ซึ่งประเทศไทยเข้ามาเมื่อไม่นาน โดยที่ผู้นำแรงงานหลายคนยังไม่เชื่อว่าประเทศไทยจะเข้ายุค4.0 อย่างไร เราจะมาดูว่ายุคอุตสาหกรรม 4.0 การพัฒนาเทคโนโลยี การพัฒนาระบบเข้ามารองรับการผลิตที่เพิ่มมากขึ้น เพื่อตอบสนองความต้องการของตลาดในยุคบริโภคนิยม ซึ่งไม่ได้สนใจเรื่องการจ้างงานแต่ในยุโรปมีการใช้ระบบสวัสดิการมาดูแลเรื่องผลกระทบการจ้างงาน 

การพัฒนาอุตสาหกรรม4.0 เป็นการพัฒนา โดยการใช้นวตกรรมใหม่ในการผลิต โดยการกำเนิดหุ่นยนต์ในยุค 3.0 เป็นการพัฒนาเพื่อการผลิตแทนคน แต่หุ่นยนต์แพง ซึ่งการประชุมWorld Economic Forum 2017ที่เมืองดาวอส ประเทศสวิตเชอร์แลนด์ เป็นการประชุมโดยเน้นเรื่องการพัฒนาเศรษฐกิจโลกที่ผ่านมาได้มีการพูดถึงการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ที่อาจส่งผลให้คนต้องตกงานกว่าครึ่ง ซึ่งต้องมีการวางแผนรองรับการเข้ามาของระบบเทคโนโลยีใหม่ ที่ต้องพัฒนาเชิงทักษะฝีมือ ซึ่งประเทศไทยมีการพัฒนาไปได้ช้า ซึ่งนักลงทุนมองว่าอุปสรรค์แรก เนื่องจากปัญหาทางการเมืองที่ไม่แน่นอน การพัฒนาโครงสร้างเชิงพื้นที่ขนาดใหญ่มารองรับการลงทุน การวางแผนพัฒนาคน ทำให้การทำวิจัยเพื่อพัฒนาที่เรียกว่าR&D เพื่อการวางแผนการลงทุนระยะยาวทำได้อย่างมีข้อจำกัดเพราะขาดเสถียรภาพทางการเมืองที่เป็นตัวแปลทางนโยบายที่เปลี่ยนไปตามผู้บริหาร แม้ว่า รัฐจะมีการส่งเสริมการลงทุนโดยBOI แต่ปัจจัยทางการเมืองยังคงชี้ขาดเรื่องการลงทุน ซึ่งGDPหรือผลิตภัณฑ์มวลรวมของประเทศไทยปีนี้มีการคาดการว่างจะเติบโตเพียงร้อยละ 3.3 เท่านั้นจากเดิมประเทศไทยคากว่าจะเป็นผู้นำทางเศรษฐกิจวันนี้แม้แต่เพื่อนบ้านยังมี GDPที่สูงถึงร้อยละ 7-8 แล้ว การเข้ามาของยุคสมัยการพัฒนาอุตสาหกรรม 4.0 หรือเทคโนโลยีใหม่ๆเริ่มเข้ามาสู่ชีวิตประจำวันในการอำนวยความสะดวกโดยบางคนยอมรับและพร้อมที่จะพัฒนา แต่บางคนยังไม่ยอมรับและไม่ยอมที่จะพัฒนา 

เราเห็นแล้วระบบเทคโนโลยีที่ผ่านสมาร์ทโฟน ในการอำนวยความสะดวก เทคโนโลยีโลกที่เปรียบเสมือนจริงเป็นแนวคิดการพัฒนาในยุคใหม่นี้ เช่นการรักษาพยาบาลการวินิจฉัยโรคเบื้องต้น ใช้ระบบเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์มาใช้แล้ว และแม้แต่การผ่าตัดยังมีการใช้ระบบการผ่าตัดปัจจุบันสามารถทำได้ผ่านระบบการสื่อสารใช้เทคโนโลยี ซึ่งการทำงานบริหารจัดการของนายจ้างต่อไปอาจไม่ต้องบินมาบริหารแล้วอาจใช้การบริหารงานผ่านระบบการสื่อสาร แม้แต่การทำงานการควบคุมการผลิตก็ใช้ระบบเทคโนโลยีมาจัดระบบงานแล้วคนอยู่ตรงไหนของการผลิต การจับจ่ายใช้สอยหลายอย่างเราใช้ผ่านสมาร์ทโฟน ซึ่งตอนนี้ในหลายประเทศพัฒนาการผลิตแบบแทบไม่เห็นคนในกระบวนผลิตแล้ว ตั้งแต่เริ่มจนจบกระบวนการ

คำถาม สหภาพแรงงานจะเตรียมตัวเข้าสู่สหภาพแรงงาน 4.0 อย่างไร เมื่อกระบวนการผลิตอาจมีคนงานน้อยมาก หรือกระบวนการผลิตบางอย่างอาจไม่มีคนเลย หรือแม้ไม่ทราบว่าใครคือนายจ้างต่อไปงานที่ทำจะเป็นเพียงงานบริการที่ว่าจ้างการผ่านระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งอาจไม่ทราบว่าใครเป็นคนจ้างงาน การรวมตัวจะเป็นรูปแบบไหน ซึ่งการทำงานปัจจุบันสหภาพแรงงานต้องทำดังนี้ หนึ่งต้องมีการสำรวจประเมินองค์กร มีการจัดทำระบบข้อมูล สร้างเครือข่ายสื่อสารทั้งภายใน ภายนอก ซึ่งการสื่อสารต้องมีความน่าเชื่อถือ โดยการพัฒนาระบบสื่อสารอย่างเข้าใจ อัลนาลอค กับดิจิตอล มีความต่างกัน สหภาพแรงานตอนนี้อยู่ระบบไหน มีการจัดระบบ และที่มีการสื่อสารเพียงพอหรือยัง และต้องมีการทำงานสร้างเครือข่าย ธุรกิจมีการทำงานวิจัยค้นคว้าที่เรียกว่า R&D แล้วสหภาพแรงงานมีหรือไม่ ควรต้องทำ เพื่อการปรับตัวเชิงนโยบาย มีการสังเคราะห์ วิเคราะห์ข้อมูล เพื่อตั้งแผนยุทธศาสตร์ มีการนำร่องปฏิบัตการพัฒนาด้วยการเริ่มจากการสื่อสารเพื่อเป็นการสร้างความรู้ การสื่อสารข้อมูลให้สมาชิกเข้าถึงข่าวสารขิงองค์กร มีการสร้างคนทำงาน โดยผ่านเครือข่าย

ทั้งนี้สหภาพแรงงานได้มอบเงินส่วนหนึ่งสนับสนุนให้กับทางพิพิธภัณฑ์แรงงานไทยด้วย

จากนั้นทางสหภาพแรงงานได้มีการจัดประชุมเตรียมข้อเรียกร้องเพื่อปรับสภาพการจ้างใหม่ตามพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 โดยจะกำหนดยื่นต่อนายจ้างตามกำหนด